Η νεολιθική περίοδος και η εποχή του Χαλκού στην Κρήτη

Knossos_2011_11

Νεολιθική εποχή

Knossos_2011_11Οι ανασκαφές που πραγματοποιούνται στην Κρήτη, μαρτυρούν ότι κατά τη νεολιθική περίοδο το νησί ήδη κατοικούνταν. Τη χρονική περίοδο από το 5700 π.Χ. μέχρι το 4000 π.Χ. οι κάτοικοι ήδη καλλιεργούσαν τη γη με πρωτόγονες μεθόδους και έτρεφαν ζώα. Τότε άρχισαν να σχηματίζονται οι πρώτοι οικισμοί με λίθινες κατοικίες. Την ίδια περίοδο υπήρχαν άνθρωποι που κατοικούσαν και σε σπηλιές, όπου ακόμα και σήμερα ανακαλύπτονται εργαλεία, όπλα, λεπίδες, αγγεία και λατρευτικά αντικείμενα που αφιέρωναν στη θεά της γονιμότητας. Η χρήση της φωτιάς βελτίωσε την αγγειοπλαστική, που σταδιακά εξελίχθηκε σε τέχνη.

Μετά το 3500 π.Χ. αρχίζει να χρησιμοποιείται ο ψημένος πηλός και η κεραμική επεκτείνεται σε όλη την Κρήτη. Η γεωργία και η κτηνοτροφία επιτρέπουν την επιβίωση των πρώτων κοινωνιών και υπάρχουν ενδείξεις ότι χρησιμοποιούνται πιο προχωρημένες μέθοδοι. Ευρήματα από αυτή την εποχή, όπως αντικείμενα από ελεφαντόδοντο, μαρτυρούν ότι οι κάτοικοι της Κρήτης διατηρούσαν επαφές με την Αίγυπτο.

Η εποχή του Χαλκού

Όταν γύρω στο 2800 π.Χ. αρχίζει να χρησιμοποιείται ο χαλκός, πολλές αλλαγές και ανακατατάξεις συμβαίνουν σε όλα τα νησιά του Αιγαίου. Στην Κρήτη καταφθάνουν οι Μινωίτες, οι οποίοι φέρνουν μαζί τους έναν νέο πολιτισμό. Οι νεολιθικοί αγροτικοί οικισμοί μετατρέπονται σε αστικά κέντρα με πλήρη κοινωνική οργάνωση. Αποκορύφωμα των νέων κοινωνιών που σχηματίζονται, είναι η ίδρυση ανακτόρων στα σημαντικότερα κέντρα του νησιού.

Η εύρεση ενός σημαντικού αριθμού κυκλαδικών ειδωλίων αποδεικνύει την επικοινωνία των Μινωιτών με άλλα νησιά και πολιτισμούς. Γύρω στο 2000 π.Χ. ο πληθυσμός της Κρήτης αυξάνεται και αρχίζει το εμπόριο με τις Κυκλάδες, τη Μικρά Ασία και την Αίγυπτο. Σταδιακά αναπτύσσεται και η ιερογλυφική γραφή. Ο δίσκος της Φαιστού, ένα από τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα της Ελλάδας, χρονολογείται από τον 17ο αιώνα π.Χ. και αποτελεί το εντυπωσιακότερο δείγμα ιερογλυφικών. Σήμερα φυλάσσεται στο αρχαιολογικό μουσείο του Ηρακλείου.

Στα καλοδιατηρημένα μινωικά ανάκτορα της Κνωσού μπορεί ο επισκέπτης να θαυμάσει δείγματα από την τέχνη των Μινωιτών, όπως τοιχογραφίες με παραστάσεις από την καθημερινή ζωή και τον πολιτισμό τους ή περίτεχνα ανάγλυφα.