Σύροι πρόσφυγες βρίσκουν καταφύγιο στην Κρήτη

Immigrants who arrived on a cargo ship from Turkey sit on their bedding on the floor of a basketball arena where they have been given temporary shelter in the town of Ierapetra, on the southern Greek island of Crete on Friday, Nov. 28, 2014. Nearly 600 men, women and children, mostly refugees from Syria, have been temporarily put up in the southern Cretan town of Ierapetra, where they arrived in a crippled smuggling ship after more than a week at sea. (AP Photo/Petros Giannakouris)

Immigrants who arrived on a cargo ship from Turkey sit on their bedding on the floor of a basketball arena where they have been given temporary shelter in the town of Ierapetra, on the southern Greek island of Crete on Friday, Nov. 28, 2014. Nearly 600 men, women and children, mostly refugees from Syria, have been temporarily put up in the southern Cretan town of Ierapetra, where they arrived in a crippled smuggling ship after more than a week at sea. (AP Photo/Petros Giannakouris)

Ήταν το τέλος του 19ου αιώνα, όταν οι χριστιανοί της Κρήτης διαμαρτυρήθηκαν έντονα και ζήτησαν την ενσωμάτωση του νησιού στο ελληνικό κράτος. Εκείνη την εποχή όμως στο νησί κατοικούσε και ένας σεβαστός αριθμός μουσουλμάνων, που προερχόταν κυρίως από πρώην χριστιανούς, οι οποίοι για κάποιους λόγους είχαν εξισλαμιστεί. Αυτοί οι μουσουλμανικοί πληθυσμοί, καθοδηγούμενοι από την οθωμανική εξουσία, στράφηκαν εναντίον των χριστιανών, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν αιματηρές ταραχές στο νησί.

Όταν ανακηρύχθηκε η αυτόνομη Κρητική Πολιτεία, περίπου 40.000 μουσουλμάνοι αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την Κρήτη, επειδή φοβούνταν ότι οι ελεύθεροι χριστιανοί θα ανταπέδιδαν τις βιαιότητες και τις σφαγές που πρώτοι εκείνοι είχαν διαπράξει. Κατέφυγαν λοιπόν σε οθωμανικά εδάφη και πολλοί από αυτούς δημιούργησαν στη Συρία ένα αμιγώς «κρητικό χωριό», το Χαμιντιέ, διατηρώντας την ελληνική γλώσσα με τη χαρακτηριστική κρητική προφορά αλλά και τις παραδόσεις του νησιού.

Τον Απρίλιο του 2015, κι ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει οι προσφυγικές ροές από τη Συρία στην Ευρώπη, ένα πλοίο φτάνει στο λιμάνι του Πειραιά προερχόμενο από τη Χίο και τη Μυτιλήνη, μεταφέροντας 250 πρόσφυγες από τη Συρία, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν και το Ιράκ. Ανάμεσα στους πρόσφυγες εντοπίστηκαν κάποιοι που μιλούσαν άψογα ελληνικά με έντονη κρητική προφορά. Όταν ρωτήθηκαν πώς έμαθαν την ελληνική γλώσσα εκείνοι αποκριθήκαν πως αυτή είναι η γλώσσα των προγόνων τους. Ήταν απόγονοι των μουσουλμάνων της Κρήτης και προέρχονταν από το Χαμιντιέ της Συρίας.

Λίγες ημέρες μετά τους έστειλαν στο Ρέθυμνο και τώρα θεωρούν πως εκεί είναι το σπίτι τους, αφού από εκεί ήταν η αρχική τους καταγωγή. Περίπου 120 χρόνια μετά επέστρεψαν στις εστίες των προγόνων τους και νιώθουν περηφάνια και συγκίνηση γι’ αυτό. Μουσουλμάνοι από την Κρήτη δεν κατέφυγαν μόνο στη Συρία αλλά και στον Λίβανο. Οι περισσότεροι από αυτούς ζουν ακόμα εκεί και μιλούν την ελληνική γλώσσα με τη ντοπιολαλιά της Κρήτης. Κάποιοι μάλιστα λένε ότι σήμερα είναι πιο εύκολο να ακούσεις την καθαρή κρητική διάλεκτο στη Μέση Ανατολή, στη συνοριογραμμή Συρίας – Λιβάνου, παρά στην ίδια την Κρήτη.